Ο γονιός που δίδαξε εσένα να μη μιλάς σε ξένους, τώρα μιλάει 40 λεπτά στο τηλέφωνο με έναν «υπάλληλο τράπεζας» που τον βρήκε από το πουθενά. Δεν είναι έλλειψη νοημοσύνης — είναι εφαρμοσμένη χειρουργική εμπιστοσύνης. Οι ομάδες απάτης μιλάνε αργά, ευγενικά, με σωστή ορολογία, και έχουν script για κάθε αντίρρηση. Αυτός ο οδηγός είναι για εσένα να του στήσεις την ασπίδα — γιατί δεν θα τον διαβάσει ποτέ ο ίδιος.
Γιατί στοχεύουν ηλικιωμένους
- Έχουν χρήματα και δυσκολεύονται να τα ελέγξουν online — δεν βλέπουν αμέσως κινήσεις στον λογαριασμό.
- Η ευγένεια ως όπλο: μεγαλωμένοι να σέβονται την «εξουσία» (τραπεζίτη, αστυνομικό, τεχνικό), δεν κλέβουν το τηλέφωνο σε «αρχή».
- Φόβος ντροπής: πολλοί δεν δηλώνουν ποτέ την απάτη — γι' αυτό και τα στατιστικά υπολείπονται της πραγματικότητας.
- Μοναξιά: μια τηλεφωνική «φιλία» εβδομάδων πριν το χτύπημα — το script της μοναξιάς.
Οι 8 συχνότερες απάτες στην Ελλάδα (2026)
- Ψεύτικη κλήση τράπεζας (vishing): «βλέπουμε ύποπτη κίνηση, θα σας στείλουμε SMS με κωδικό, πείτε μου τον». Κανένα bank δεν ζητά ποτέ OTP/PIN/κωδικό e-banking — ούτε για «αναστολή» ούτε για «επαλήθευση».
- «Το παιδί σου είχε ατύχημα/συνελήφθη»: τηλεφώνημα με κλάματα «γιου» που χρειάζεται άμεσα λεφτά (κρυμμένα σε χαρτοφύλακα που θα παραλάβει «στέλεχος»).
- Ψεύτικα SMS με επιδόματα/πρόστιμα/ταχυδρομείο: σύνδεσμος που οδηγεί σε πιστό κλώνο gov.gr/ΕΛΤΑ/ΑΑΔΕ και μαζεύει ΑΜΚΑ, IBAN, κωδικούς. Έχει απλωθεί κυκλικά μέσω phishing καμπανιών.
- Ψεύτικος «τεχνικός» της παρόχου (OTE/Vodafone/CSA): «το router σας έχει ιό» → κατεβάζετε AnyDesk/TeamViewer → τώρα βλέπει την οθόνη και τα e-banking σου.
- Επενδυτικές απάτες: διαφημίσεις με «ανώτερη τεχνητή νοημοσύνη για επενδύσεις», φανταστικά κέρδη στην πλατφόρμα, και όταν θέλεις ανάληψη — εξαφανίζονται. (Δες και το Web3 guide: οι κρυπτο-απάτες αγαπούν τους αρχάριους.)
- Ψεύτικα e-shops: πολύ καλή τιμή, πληρωμή με κάρτα σε «αναβαθμισμένη σελίδα» — κλέβουν την κάρτα, δεν στέλνουν ποτέ.
- Λαχεία/κληρώσεις: «κερδίσατε, στείλτε έξοδα μεταβίβασης».
- Ψεύτικα chatbots της τηλεόρασης/διαφημίσεις celebrities: «επένδυσε με τον γνωστό δημοσιογράφο» — με fake βίντεο. Τα deepfake γίνονται φθηνά (βλ. οδηγός ανίχνευσης deepfakes).
Η ασπίδα: τι κάνεις ΕΣΥ, σε ένα απόγευμα
- Η «πρόταση-ασπίδα»: ρύθμισέ του στο κινητό «ζώνη εμπιστοσύνης»: Οποιοδήποτε τηλεφώνημα/μήνυμα για λεφτά, κωδικούς ή «άμεση ενέργεια» = σταματάς, κλείνεις, με καλείς εμένα. Ακόμα κι αν είσαι εσύ που ζητάς λεφτά — θα σε ξανακαλέσει.
- Ο κανόνας της καθυστέρησης: κάθε πίεση «τώρα/αμέσως/σε 10 λεπτά» είναι από μόνο της απόδειξη απάτης. Οι νόμιμες υποθέσεις περιμένουν 24 ώρες.
- Κατέβασε του spam/SMS φίλτρο στο κινητό (Android: Messages φίλτρο, iPhone: άγνωστοι αποστολείς σε ξεχωριστό φάκελο) και μπλόκαρε αγνώστους αριθμούς.
- Τραπεζικά: βάλε notification σε κάθε κίνηση, μικρότερα daily limits για online συναλλαγές, και αν η τράπεζα το προσφέρει — δεύτερο επίπεδο έγκρισης ή ενημέρωση ενός «trusted contact».
- Ο υπολογιστής του: δεν εγκαθίσταται ποτέ remote access software (AnyDesk, TeamViewer) γιατί «κάποιος τηλεφώνησε». Αν χρειάζεται βοήθεια — φτάνουν τα παιδιά, δωρεάν.
- Ενημέρωσέ τον με ρόλο: «ήσουν προσεκτικός για μένα» — ο ίδιος σε ενημερώνει όταν του φτάσει ύποπτο μήνυμα. Κάνε το παιχνίδι: δείξε του 2-3 πραγματικά SMS scams και επιβράβευσε κάθε «το έπιασα».
Αν έγινε η ζημιά — 4 κινήσεις μέσα στην πρώτη ώρα
- Τηλεφώνησε στην τράπεζα ΑΜΕΣΩΣ (όχι στον αριθμό που σου έδωσε ο «υπάλληλος») και ζήτησε freeze λογαριασμών/κάρτας και ανάκληση συναλλαγών. Σε άδικη μεταφορά (APP fraud) ο χρόνος είναι νόμισμα.
- Άλλαξε κωδικούς e-banking, email — από άλλη, καθαρή συσκευή (το ίδιο το μηχανήμα μπορεί να έχει remote access).
- Αν έγινε εγκατάσταση remote access: απεγκατάσταση, antivirus scan, και καλύτερα πλήρης επανεγκατάσταση του λειτουργικού από τα παιδιά.
- Κατήγγειλε: Αστυνομία Κυβερνοεγκλήματος (τηλ. 11188 / cyberalert.gr) και η τράπεζα θα σου ζητήσει το report. Η ντροπή ανήκει στον απατεώνα, όχι στο θύμα — και η καταγγελία σώζει τον επόμενο.
Mini-scripts που σώζουν
- «Η τράπεζα καλεί»: «Θα σας σταματήσω εδώ — θα επικοινωνήσω με την τράπεζα από τον αριθμό της κάρτας μου». Κλείνει. Τυχόν πραγματική τράπεζα θα σε ξαναβρεί.
- «Είμαι ο εγγονός, είχα ατύχημα»: «Θα σε πάρω εγώ στο δικό σου νούμερο τώρα». Ο πραγματικός εγγονός απαντάει στο κινητό του.
- «Κέρδισες κλήρωση»: «Δεν συμμετείχα πουθενά — τέλος συζήτησης».