Η Ελλάδα Ψηφίζει Νόμο
για το AI — Και οι
Περισσότεροι Δεν
το Ξέρουν

Το Νομοσχέδιο που Πέρασε Σχεδόν Απαρατήρητο

Την Κυριακή 21 Ιουνίου 2026, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης έθεσε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο νόμου με τίτλο «Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 — Τροποποίηση του ν. 4961/2022 και άλλες διατάξεις». Σε απλά ελληνικά: αυτός είναι ο νόμος που θα καθορίσει πώς ακριβώς εφαρμόζεται στην Ελλάδα ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη — γνωστός διεθνώς ως EU AI Act.

Ο ίδιος ο ευρωπαϊκός Κανονισμός ισχύει ήδη — μπήκε σε ισχύ τον Αύγουστο 2024 και ορισμένα κομμάτια του εφαρμόζονται ήδη σε όλη την Ένωση. Αλλά ο Κανονισμός αφήνει σε κάθε κράτος-μέλος να αποφασίσει ποιες εθνικές αρχές θα εποπτεύουν, πώς θα γίνονται οι έλεγχοι, και τι ακριβώς θα είναι τα πρόστιμα σε εθνικό επίπεδο. Αυτό ακριβώς κάνει το ελληνικό νομοσχέδιο.

Η διαβούλευση είναι ανοιχτή σε όλους — πολίτες, developers, επιχειρήσεις, ακαδημαϊκούς φορείς. Όχι μόνο νομικούς. Αν δουλεύεις με AI με οποιονδήποτε τρόπο, αυτός ο νόμος σε αφορά, και έχεις ακόμα λίγες μέρες να καταθέσεις γνώμη πριν κλειδώσει η τελική μορφή.

Ποιος Θα Σε Ελέγχει Στην Πράξη

Το νομοσχέδιο δεν δημιουργεί μια ολοκαίνουρια ρυθμιστική αρχή από το μηδέν — αντίθετα, μοιράζει αρμοδιότητες σε υπάρχοντες οργανισμούς που ήδη γνωρίζουμε.

Το AI Regulatory Sandbox — Η Καλή Είδηση για Startups

Μέσα στο νομοσχέδιο κρύβεται κάτι ευνοϊκό για όσους χτίζουν προϊόντα AI: η θεσμοθέτηση ενός Ρυθμιστικού Δοκιμαστηρίου Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Regulatory Sandbox). Πρακτικά, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα μπορούν να αναπτύσσουν και να δοκιμάζουν εφαρμογές AI σε πραγματικές συνθήκες, με υποστήριξη από το κράτος — χωρίς να ρισκάρουν αμέσως πλήρη ρυθμιστική έκθεση.

Νέος Μηχανισμός Καταγγελιών

Το νομοσχέδιο εισάγει ενιαίο μηχανισμό υποβολής και διαχείρισης καταγγελιών για παραβάσεις του AI Act. Αυτό σημαίνει ότι, αν πιστεύεις πως ένα AI σύστημα — δημόσιο ή ιδιωτικό — παραβιάζει τον νόμο, θα υπάρχει συγκεκριμένη, επίσημη διαδικασία για να το αναφέρεις.

Τι Απαγορεύεται Ήδη — Από τον Φεβρουάριο 2025

Πριν μπούμε στο ελληνικό νομοσχέδιο, χρειάζεται μια διευκρίνιση: ο ίδιος ο ευρωπαϊκός Κανονισμός έχει ήδη ορισμένες απαγορεύσεις σε πλήρη ισχύ από τις 2 Φεβρουαρίου 2025 — ανεξάρτητα από το πότε θα ψηφιστεί το ελληνικό νομοσχέδιο. Αυτά ισχύουν ήδη, σήμερα, στην Ελλάδα.

Τα 4 Επίπεδα Κινδύνου — Πού Ανήκει το Δικό σου AI

Ο AI Act δεν αντιμετωπίζει όλα τα συστήματα AI το ίδιο. Χρησιμοποιεί μια πυραμίδα κινδύνου — όσο μεγαλύτερος ο πιθανός κίνδυνος για θεμελιώδη δικαιώματα, τόσο αυστηρότερες οι υποχρεώσεις. Δες πού πέφτει αυτό που χτίζεις ή χρησιμοποιείς.

Τα Πρόστιμα — Πιο Αυστηρά από το GDPR

Το άρθρο 99 του ευρωπαϊκού Κανονισμού θέτει τριών επιπέδων δομή κυρώσεων, σχεδιασμένη να είναι αποτελεσματική, αναλογική και αποτρεπτική:

Σημαντική λεπτομέρεια: ο Κανονισμός ρητά λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα παρόχων μικρής κλίμακας και νεοφυών επιχειρήσεων, καθώς και την οικονομική τους βιωσιμότητα κατά τον καθορισμό προστίμων — άρα δεν αναμένεται ίδια μεταχείριση startup με Big Tech.

Τι Σημαίνει για Developers και Open-Source LLMs

Εδώ είναι το ερώτημα που κανείς δεν εξηγεί καθαρά: αν χτίζεις, fine-tunes, ή απλά χρησιμοποιείς open-source μοντέλα γλώσσας, τι ακριβώς ισχύει για σένα;

Ο Κανόνας — Και η Παγίδα

Ο AI Act δίνει στα open-source GPAI models (General Purpose AI) μερικές εξαιρέσεις — αλλά όχι πλήρη απαλλαγή. Αν το μοντέλο σου είναι ανοιχτό κώδικα (δημόσια διαθέσιμα weights, αρχιτεκτονική, και πληροφορίες χρήσης που επιτρέπουν πρόσβαση, χρήση, τροποποίηση και αναδιανομή):

Πρακτικά Παραδείγματα

Το Greek Twist — Τι Προσθέτει το Εθνικό Νομοσχέδιο

Πέρα από τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις, το ελληνικό νομοσχέδιο προσθέτει ένα πρακτικό κομμάτι που αφορά ειδικά όσους θέλουν να δοκιμάσουν εφαρμογές AI: το AI Regulatory Sandbox. Αν είσαι developer ή startup που θέλει να δοκιμάσει εφαρμογή AI σε πραγματικές συνθήκες χωρίς να εκτεθείς αμέσως σε πλήρη ρυθμιστικό βάρος, αυτό το πλαίσιο φτιάχτηκε ειδικά για σένα — και η συνεργασία του με το Φάρος AI Factory σημαίνει πρόσβαση σε υπολογιστική υποδομή παράλληλα με ρυθμιστική καθοδήγηση.

Πού Βρισκόμαστε στο Ευρωπαϊκό Χρονοδιάγραμμα

Πώς Καταθέτεις τη Δική σου Γνώμη

Η δημόσια διαβούλευση δεν είναι διακοσμητική διαδικασία — είναι η νόμιμη οδός μέσω της οποίας πολίτες και επαγγελματίες επηρεάζουν την τελική μορφή ενός νόμου πριν φτάσει στη Βουλή. Αν κάτι στο νομοσχέδιο σε ανησυχεί, ή αν θεωρείς ότι κάτι λείπει, αυτό είναι το παράθυρό σου.

Ανεξάρτητα από το αν τελικά καταθέσεις κάτι, αξίζει τουλάχιστον να ξέρεις τι ψηφίζεται. Αυτός ο νόμος θα καθορίσει το ρυθμιστικό περιβάλλον στο οποίο θα δουλεύουμε όλοι — developers, επιχειρήσεις και απλοί χρήστες — για τα επόμενα χρόνια.

Γιατί Αυτό το Άρθρο Έπρεπε να Γραφτεί

Δεν γράφω αυτό το άρθρο επειδή είμαι νομικός — δεν είμαι. Το γράφω επειδή κανείς δεν εξήγησε καθαρά στους Έλληνες developers, και ειδικά σε όσους δουλεύουν με open-source AI, τι ακριβώς αλλάζει και τι όχι. Η αλήθεια είναι ότι η πλειονότητα όσων χρησιμοποιούν AI σήμερα — chatbots, recommendation systems, εργαλεία παραγωγικότητας — πέφτουν στις χαμηλότερες κατηγορίες κινδύνου και δεν θα νιώσουν σχεδόν καμία αλλαγή.

Αλλά αν χτίζεις κάτι πιο φιλόδοξο — ένα μεγάλο open-source μοντέλο, ένα σύστημα που αγγίζει προσλήψεις ή πιστοληπτική ικανότητα, ή οτιδήποτε διαδρά με δημόσιους φορείς — αυτό το νομοσχέδιο, και ο ευρύτερος AI Act πίσω του, δεν είναι θεωρητικό. Είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα δουλεύεις από εδώ και πέρα.