Ηθικό Hacking 101
Ορισμός του Ηθικού Hacking
Σε αντίθεση με τους επιτιθέμενους κακόβουλους χρήστες (Black Hats), ένας Ηθικός Hacker (White Hat) προσλαμβάνεται νόμιμα από ολοένα και περισσότερους οργανισμούς προκειμένου να βρει κενά ασφαλείας στα συστήματά τους πριν αυτά παραβιαστούν από κάποιον πραγματικό εγκληματία.
Red Teams vs Blue Teams
Στον κόσμο της ασφάλειας, χωρίζουμε τον αμυντικό μηχανισμό σε ομάδες. Η Red Team έχει τον ρόλο του επιτιθέμενου. Θα δοκιμάσει τεχνικές Phishing, SQL Injection και ό,τι άλλο μπορεί να σκεφτεί για να "σπάσει" το σύστημα. Αντίθετα, η Blue Team έχει τον αυστηρό ρόλο της καταγραφής επιθέσεων (Cyber threats) και την επιδιόρθωση των ευπαθειών.
Τα Εργαλεία του "Επαγγέλματος"
- Nmap: Ένα παντοδύναμο εργαλείο σάρωσης δικτύων (Network Scanner). Οι επαγγελματίες το χρησιμοποιούν για να χαρτογραφήσουν το δίκτυο, να βρουν ανοιχτές θύρες (ports) και ενεργά μηχανήματα.
- Wireshark: O νούμερο 1 αναλυτής πακέτων δικτύου (Packet Sniffer). Είναι ζωτικής σημασίας για να βλέπουμε ποια δεδομένα στέλνονται από και προς το δίκτυό μας (αν είναι, για παράδειγμα, κρυπτογραφημένα).
- Metasploit: Πρόκειται για το πιο αναγνωρισμένο framework εκμετάλλευσης συστημάτων.
Συμπέρασμα
Είτε χτίζεις ένα απλό e-commerce είτε μια μεγάλη Web3 πλατφόρμα, η ασφάλεια είναι το πάν. Ένας καλός προγραμματιστής ξεχωρίζει εύκολα όταν σκέφτεται όπως ένας hacker!
Προχωρημένα Θέματα Κυβερνοασφάλειας (Ανώτερη Γνώση)
Παρακάτω είναι μια “mini-βιβλιοθήκη” με πιο προχωρημένα κομμάτια, γραμμένα στα Ελληνικά και με πρακτική οπτική για όσους θέλουν να ανέβουν επίπεδο πέρα από τα βασικά.
Περιεχόμενα
- Threat Modeling (STRIDE) για Web Apps & APIs
- Detection Engineering: από logs σε σήματα (SIGMA / ATT&CK)
- Incident Response Runbook: τι κάνεις όταν “χτυπήσει”
- Web Security Hardening: CSP, cookies, headers, ASVS
- Cloud & IAM: Least Privilege χωρίς να “σπάει” το σύστημα
- Secrets & Supply Chain: το αόρατο ρίσκο
1) Threat Modeling (STRIDE) για Web Apps & APIs
Το threat modeling δεν είναι “θεωρία”. Είναι η διαδικασία που σου δίνει καθαρή εικόνα: ποιος μπορεί να σε χτυπήσει, πώς, και πού πρέπει να επενδύσεις άμυνα. Για web εφαρμογές/REST APIs, ένα πρακτικό πλαίσιο είναι το STRIDE:
- Spoofing: πλαστοπροσωπία (π.χ. session hijacking, weak auth).
- Tampering: αλλοίωση δεδομένων (π.χ. parameter tampering, insecure direct object refs).
- Repudiation: “δεν το έκανα εγώ” → κακό audit trail.
- Information Disclosure: διαρροή (π.χ. verbose errors, misconfigured S3, IDOR).
- Denial of Service: κατάρρευση/κορεσμός (π.χ. rate limits, expensive queries).
- Elevation of Privilege: από user σε admin (π.χ. broken access control).
Πρακτική ρουτίνα: σχεδίασε “data flow” (browser → API → DB → τρίτα services), σημείωσε “trust boundaries”, και για κάθε boundary γράψε 2–3 ρεαλιστικές επιθέσεις + mitigation (authZ checks, validation, rate limiting, logging).
2) Detection Engineering: από logs σε σήματα (SIGMA / MITRE ATT&CK)
Η άμυνα δεν είναι μόνο firewalls. Είναι ανίχνευση. Θες να μετατρέπεις logs σε “σήματα” που πιάνουν συμπεριφορές επίθεσης με όσο γίνεται λιγότερα false positives.
- Σκέψη με ATT&CK: χαρτογράφησε detections σε τεχνικές (π.χ. Credential Access, Lateral Movement).
- Σήματα υψηλής αξίας: “impossible travel”, νέα admin grants, abnormal token usage, process chains.
- Σταθερότητα: προτίμησε detections που βασίζονται σε invariants (π.χ. “εκτέλεση από Temp με unsigned binary”).
Tip για προγραμματιστές: βάλε structured logs (JSON), correlation IDs, και event names. Χωρίς αυτά, το SOC δουλεύει “στα τυφλά”.
3) Incident Response Runbook: τι κάνεις όταν “χτυπήσει”
Όταν γίνει incident, ο χρόνος μετράει. Ένα runbook κρατάει την ομάδα ψύχραιμη και αποτελεσματική.
- Triaging: τι βλέπεις (alerts, συμπτώματα), πόσο σοβαρό είναι, ποιο asset αφορά.
- Containment: σταματάς την αιμορραγία (rotate keys, isolate hosts, disable accounts).
- Eradication: καθαρίζεις root cause (patch, remove persistence, fix IAM).
- Recovery: επαναφορά υπηρεσιών με επιτήρηση (enhanced logging, canaries).
- Post-incident: lessons learned + μόνιμα controls (guardrails, unit tests ασφάλειας, policies).
Χρυσός κανόνας: πρώτα containment, μετά “forensics perfection”. Η τελειότητα έρχεται αφού σταματήσει το ongoing compromise.
4) Web Security Hardening: CSP, cookies, headers, ASVS
Αν έχεις περάσει OWASP Top 10, το επόμενο επίπεδο είναι να τυποποιήσεις ασφάλεια με “standards mindset”. Το OWASP ASVS είναι πολύ καλό checklist για requirements.
- CSP: μειώνει δραστικά XSS impact όταν σχεδιαστεί σωστά.
- Cookies: HttpOnly, Secure, SameSite, σωστό lifetime.
- Headers: HSTS, X-Content-Type-Options, Referrer-Policy, Permissions-Policy.
- AuthZ: έλεγχος δικαιωμάτων server-side σε κάθε request, όχι μόνο στο UI.
Στόχος: να μπορείς να πεις “η εφαρμογή μου περνάει ASVS L2” και να ξέρεις τι σημαίνει αυτό.
5) Cloud & IAM: Least Privilege χωρίς να “σπάει” το σύστημα
Στο cloud, τα περισσότερα incidents είναι IAM και λάθος defaults. Το “least privilege” δεν είναι ένα policy, είναι διαδικασία.
- Ξεκίνα από read-only: δώσε ελάχιστα permissions και άνοιγε μόνο ό,τι χρειάζεται.
- Separation of duties: διαφορετικοί ρόλοι για deploy, secrets, billing, incident response.
- Logging παντού: audit logs, access logs, alerts για “high-risk” actions (π.χ. key creation).
- Break-glass accounts: ισχυρή διαδικασία έκτακτης ανάγκης, όχι “μόνιμος admin”.
6) Secrets & Supply Chain: το αόρατο ρίσκο
Δύο μοντέρνα “προχωρημένα” πεδία που χτυπάνε συχνά πραγματικά projects: διαρροή μυστικών και supply chain.
- Secrets: ποτέ κλειδιά στο frontend ή σε repos. Κάνε rotation, scopes, και παρακολούθηση χρήσης.
- Dependencies: pin versions, κάνε audit, παρακολούθησε CVEs, και πρόσεχε typosquatting packages.
- Build pipeline: CI/CD permissions, signed artifacts, προστασία από “poisoned” builds.
- Runtime controls: περιορισμός egress, allowlists, και anomaly detection σε outbound calls.
Αν θες να πας ακόμα πιο βαθιά, το επόμενο βήμα είναι να οργανώσεις secure SDLC: threat modeling ανά feature, security gates στο CI, και baseline policies σε infra.